Parafia Opatówek

 

Parafia rzymskokatolicka w Opatówku

  

           Dokładna data erekcji parafii w Opatówku nie jest znana. Prawdopodobnie stało się to przed 1370 r. Parafia od początku obejmowała Opatówek i wsie znajdujące się w promieniu ok. 7 km od kościoła: Borów, Cienię, Michałów, Szulec i Trojanów oraz nie istniejącą dziś wieś Zabrodzie. Parafią zarządzali zawsze księża świeccy. Zwykle było ich dwóch: proboszcz i wikary. Probostwo opatóweckie należało do największych w okolicach Kalisza i otrzymywali je najczęściej członkowie kapituły kolegiackiej z Kalisza lub kapituły z Chocza. Kolatorami parafii do czasów rozbiorów byli arcybiskupi gnieźnieńscy, później właściciel klucza dóbr opatóweckich, gen. Józef Zajączek i jego następcy.

Pierwszy wzmiankowany kościół powstał w Opatówku ok. 1360 r. z fundacji arcybiskupa Jarosława Bogorii Skotnickiego prawdopodobnie na miejscu wcześniejszego, drewnianego, który mógł spłonąć w czasie najazdu krzyżackiego w 1331 r. Był to gotycki, murowany, jednonawowy kościół zbudowany na planie krzyża, który tworzyła nawa główna i dwie boczne kaplice: św. Anny i św. Michała. Prezbiterium w kształcie apsydy znajdowało się od strony wschodniej. Kościół gotycki otrzymał wezwanie św. Doroty i był prawdopodobnie konsekrowany przez arcybiskupa Skotnickiego.

Obok kościoła zbudowano zamek, w którym gościli arcybiskupi (m. in.: Jarosław Bogoria Skotnicki, Janusz Suchywilk, Mikołaj Kurowski, Wojciech Jastrzębiec, Wincenty Kot z Dębna, Jan Gruszczyński, Zbigniew Oleśnicki, Stanisław Karnkowski, Krzysztof Antoni Szembek), przedstawiciele władz świeckich (m. in. książę Przemysław I, książę Przemysław II, król Kazimierz Wielki, król Władysław Jagiełło), uczeni (m. in. Mikołaj z Kalisza, Łukasz Watzenrode, Maciej z Koła, Tomasz Strzępiński) i inni ważni przedstawiciele tamtych czasów. Na zamku podpisywane były akty prawne dotyczące Kościoła i sług kościelnych, ale także spraw świeckich.

W XVI w. mieszczanin Piotr Sulisławski ufundował przy kościele szpital dla ubogich, który istniał jeszcze w połowie XVIII w. Na początku XVII w. istniała w Opatówku szkoła parafialna, której uczniowie śpiewali przed niedzielną sumą modlitwy brewiarzowe na wzór godzin kapłańskich. 29 września 1632 r. erygowano w parafii Bractwo Św. Anny. Ponadto działały tu bractwa: Pana Jezusa, św. Doroty i św. Józefa. Dniem szczególnie uroczystym dla parafii Opatówek była pierwsza niedziela po Wielkanocy, gdy do Opatówka przybywało na nabożeństwo wielu mieszkańców Kalisza. Przyjęto wówczas, że z Kalisza do Opatówka jest taka sama odległość jak z Jerozolimy do Emaus.

W I ćwierci XIX w., na polecenie i kosztem właściciela dóbr opatóweckich - gen. Józefa Zajączka, kościół w Opatówku został przebudowany. Autorem projektu przebudowy był Chrystian Piotr Aigner, jeden z najwybitniejszych architektów polskich tamtych czasów. W wyniku przebudowy kościół został otoczony arkadami, przebudowano i powiększono wieżę nad wejściem. Kościół ten był konsekrowany w 1860 r. przez biskupa diecezji kujawsko-kaliskiej, Michała Marszewskiego.

Kolejna przebudowa kościoła miała miejsce w latach 1905-1910. Staraniem ówczesnego proboszcza ks. dra Adama Marczewskiego stanęła nowa świątynia według projektu architekta diecezjalnego, Konstantego Wojciechowskiego. Została zmieniona orientacja kościoła; prezbiterium umieszczono po stronie zachodniej. Elementy kolumnady zostały wkomponowane w ściany zewnętrzne kościoła. Nad wejściem dobudowano dwie strzeliste wieże. Zmienił się także wystrój wnętrza. Konsekracja przebudowanej świątyni odbyła się 16 czerwca 1912 r., a dokonał jej biskup Stanisław Zdzitowiecki.

19 czerwca 1919 r. odwiedził parafię w Opatówku nuncjusz papieski Achille Ratti, który 6 lutego 1922 r. został wybrany papieżem i przyjął imię Piusa XI.

Brakuje dokładnych danych dotyczących liczby wiernych w parafii w dawnych wiekach. Na początku XVII w. do komunii przystępowało ok. 700 osób. W 1810 r. parafia liczyła 1325 wiernych, a w roku 1819 - 1627. W 1920 r. parafia liczyła 3447 wiernych, a w 1933 r. już 5720.

W parafii odbywają się 3 odpusty: w dniu św. Doroty - 6 lutego, w niedzielę po uroczystości Serca Jezusowego w czerwcu i w dniu św. Anny - 26 lipca.

Przy parafii w Opatówku działają różne organizacje i grupy wiernych. Są one obecne w życiu parafii poprzez zaangażowanie w obchody świąt kościelnych, rocznic i akcji społecznych. Grupa ministrantów, którą opiekuje się wikariusz ks. Arkadiusz Wysota, spełnia ważną posługę w kościele. Chór kościelny, od 2010 r. pod dyrekcją Tomasza Niegowskiego –  wzbogaca swoim śpiewem liturgie mszy św. i  procesję Bożego Ciała. Wokalno-muzyczny zespół młodzieżowy prowadzony przez Dariusza Zielińskiego uczestniczy we mszach św. dla dzieci i młodzieży, jest obecny na trasie pielgrzymkowej oraz uświetnia swoim śpiewem uroczystości kościelne. Członkowie Bractwa św. Anny ze Starszym bractwa – Bronisławem Chojnackim biorą udział z zapalonymi świecami w procesjach i ważnych wydarzeniach religijnych. Żywy Różaniec prowadzony przez ks. Rafała Kowalskiego odmawia różaniec w świątyni w każdy poniedziałek przed wieczorną mszą św. W grudniu 2006 r. powstało Koło Przyjaciół „Radia Maryja”, które prowadzi Maria Dziedzic. Grupa modlitewna Ojca Pio spotyka się na modlitwie 23 dnia każdego miesiąca po wieczornej mszy św. oraz w każdą niedzielę na adoracji Najświętszego Sakramentu w kaplicy św. Anny i na modlitwie brewiarzowej zwanej Jutrznią. Opiekunem grupy jest wikariusz ks. Arkadiusz Wysota. W wikariatce czynny jest punkt charytatywny prowadzony przez Mariannę Kocembową. Od 2002 r. wyrusza w sierpniu na Jasną Górę ponad dwustuosobowa pielgrzymkowa grupa „oliwkowa”. Organizowane są także pielgrzymki autokarowe do miejsc szczególnego kultu. Parafia gościła niejednokrotnie artystów, którzy koncertowali w kościele. Dwukrotnie występował tu zespół Claret Gospel z Wybrzeża Południowej Afryki. Od kilku lat odbywają się tutaj zloty motocyklistów poprzedzone mszą św. w ich intencji. Jeden z wikariuszy – ks. Rafał Kowalski jest diecezjalnym duszpasterzem motocyklistów.

Parafia w Opatówku uczestniczy w obchodach świąt narodowych i współpracuje z władzami samorządowymi oraz z  instytucjami kultury. Od 2000 r. w parafii prowadzone są liczne inwestycje i remonty. Od czasu powołania diecezji kaliskiej posługę kapłańską sprawuje, obok proboszcza, dwóch wikariuszy. Od 2000 r. proboszczem  parafii w Opatówku jest ks. prałat dr Władysław Czamara, od 2007 r. wikariusz ks. Rafał Kowalski i od 2009 r. wikariusz ks. Arkadiusz Wysota. Obecny proboszcz ks. Władysław Czamara jest dziekanem dekanatu opatóweckiego. 5 września 2009 r. ks. biskup Stanisław Napierała ustanowił dwóch nadzwyczajnych szafarzy komunii św. Są nimi: Krzysztof Woźniak i Adam Niklas.

Obecnie parafia w Opatówku liczy ok. 5 tys. wiernych i wchodzi w skład dekanatu opatóweckiego należącego do diecezji kaliskiej. Do parafii należą następujące miejscowości: Opatówek, Bogumiłów, Borów, Cienia Pierwsza, Cienia Druga, Cienia Trzecia i Cienia Folwark, Józefów, Michałów Pierwszy, Michałów Drugi, Michałów Trzeci, Michałów Czwarty, Szulec i Trojanów.

Parafia posiada cmentarz grzebalny o powierzchni 2,39 ha z dziewiętnastowieczną kaplicą rodziny Radoszewskich, kaplicę przedpogrzebową obok kościoła, plebanię i organistówkę.

 

Jadwiga Miluśka-Stasiak